Gmina miejska Bukowno leży w zachodniej części województwa małopolskiego, między Krakowem a Katowicami, w jednakowej odległości (ok. 40 km) od obu miast. Bukowno sąsiaduje z gminami: Olkusz, Bolesław, Sławków; Jaworzno, Trzebinia.
W obecnych granicach administracyjnych Bukowno zajmuje obszar 63,4 km2. Miasto stanowi zwarty obszar o kształcie zbliżonym do trapezu. W skład gminy miejskiej wchodzą osiedla: Podlesie, Bór z Przeniem, Stare Bukowno z Przymiarkami, Wodąca, Centrum Południe, Centrum Północ. Bukowno ma ok. 10 765 mieszkańców.
Miasto, którego nazwa wywodzi się od lasów bukowych, leży nad rzeką Sztołą, na granicy Jury Krakowsko-Częstochowskiej i Wyżyny Śląskiej, a dokładniej na granicy mezoregionów określanych jako Pagóry Jaworznickie i Wyżyna Olkuska. Obszar w całości znajduje się w zlewni Białej Przemszy. Południowa część miasta należy do Parku Krajobrazowego Dolinki Krakowskie, stanowiącego część Zespołu Jurajskich Parków Krajobrazowych.
Pierwsza wzmianka o miejscowości znajduje się w dokumencie wydanym w 1444 r. Zbigniew Oleśnicki biskup krakowski nadał nim Michałowi z Proszowic sołectwo we wsi Bukowno w kluczu sławkowskim. Starszą od Bukowna historię ma jego obecna dzielnica, kiedyś wieś Starczynów. Pierwszy raz o tej wiosce wspomina się już w 1402 r. W XVI w. mocno rozwinięte było na tych terenach górnictwo i hutnictwo, które odrodziło się później w XIX w. W końcu XIX w. Bukowno było wsią rozmieszczoną w czworobok, z polami pośrodku. Po 1864 r., kiedy uwłaszczono chłopów, znacznie się rozrosło. Po II wojnie światowej Bukowno liczyło zaledwie 1200 mieszkańców, jednak miejscowość zaczęła się szybko rozwijać, kiedy podjęto decyzję rozbudowy przemysłu rud cynkowo-ołowiowych. W 1952 r. wzniesiono hutę tlenku cynku. W 1958 r. powstał Kombinat Górniczo-Hutniczy "Bolesław" (obecnie Zakłady Górniczo-Hutnicze "Bolesław" w Bukownie). W 1962 r. Bukowno uzyskało prawa miejskie.
W ostatnich latach stan miejscowego środowiska naturalnego uległ poprawie, bo zarówno Zakłady Górniczo-Hutnicze "Bolesław", jak i Kopalnia Piasku "Szczakowa" dokonują systematycznej rekultywacji terenów zniszczonych przez przemysł. Setki hektarów już zalesiono. Planowane jest powstanie wielohektarowego zbiornika wodnego "Bór", który stanie się zapewne ulubionym miejscem rekreacji i wypoczynku. Gmina podjęła starania o utworzenie zespołu krajobrazowego Dolina rzeki Sztoły.
Nad Bukownem i Podlesiem dominują wzgórza porośnięte bukowym lasem (ma ok. 250 lat). To Diabla Góra (382 m n.p.m.) i sąsiadująca z nią Góra Stoskowa (362 m n.p.m.). Wśród 87 gatunków roślin występujących w wyższych i niższych partiach wzgórz jest wiele chronionych, m.in. dziewięćsił bezłodygowy, naparstnica zwyczajna, czosnek skalny, pajęcznica gałęzista czy bodziszak gołębi. Ze storczyków przeważają tu buławniki. W Diablej Górze jest też jaskinia - próżnia krasowa w wapieniach triasowych. Szczyt góry tworzy skalna ściana, która tylko z pozoru wygląda tak samo, jak typowe dla Jury Krakowsko-Częstochowskiej wapienie. W rzeczywistości powstała w okresie triasu, czyli ok. 100 mln lat wcześniej niż wapienie jurajskie.
Doskonałym miejscem widokowym jest szczyt Świniej Góry, która znajduje się na końcu Bukowna Starego. Widać stąd jak na dłoni Sławków, Bukowno, Podlipie i Krzykawkę. W lesie pomiędzy Żuradą a Bukownem znajdują się źródła Sztoły (strumień bierze początek w skarpie, z której woda wypływa z czterech miejsc). Dolina Sztoły z pięknymi zakolami to wymarzone miejsce na niedzielny piknik dla całej rodziny.
Przez Bukowno przebiegają szlaki turystyczne:
- żółty "Pustynny" przez pustynie Starczynowską i Błędowską;
- zielony "Krajoznawczy" z Bukowna do Golczowic;
- czarny "Gwarków" z Olkusza do Sławkowa, śladami dawnego górnictwa;
- niebieski "Powstańczy 1863";
- rowerowy Olkusz - Bukowno
Źródło: materiały własne UM
www.bukowno.pl